چای با نام علمی Camellia sinensis، پس از آب پرمصرف‌ترین نوشیدنی روی کره زمین به شمار می‌رود. این نوشیدنی اصیل هزاران سال است که بخش جدایی‌ناپذیر فرهنگ‌های کهن شرق و خاورمیانه است؛ اما در دهه‌های اخیر، زاویه نگاه به این دم‌نوش از یک عادت سنتی فراتر رفته و به عنوان یک داروی تقویتی و محافظتی قدرتمند در آزمایشگاه‌های معتبر علوم پزشکی جهان شناخته می‌شود
[منبع: World Health Organization & Harvard T.H. Chan].

ارتباط شگفت‌انگیز مصرف چای با کاهش مرگ‌ومیر و افزایش طول عمر

یکی از قوی‌ترین اسناد علمی منتشر شده پیرامون فواید چای، پژوهش جامع مؤسسه ملی سلامت آمریکا (NIH) و مؤسسه ملی سرطان (NCI) است که روی داده‌های نزدیک به ۵۰۰ هزار زن و مرد ۴۰ تا ۶۹ ساله در زیست‌بانک بریتانیا (UK Biobank) انجام شد. این مطالعه بلندمدت نشان داد که مصرف منظم روزانه ۲ فنجان یا بیشتر چای، خطر مرگ‌ومیر ناشی از تمام عوامل بیماری‌زا به‌ویژه سکته‌ها و عوارض قلبی ـ عروقی را بین ۹ تا ۱۳ درصد کاهش می‌دهد
[منبع: Annals of Internal Medicine, Inoue-Choi et al., ۲۰۲۲].

نکته کلیدی این پژوهش این بود که تفاوتی نداشت افراد چای را داغ می‌نوشیدند یا ولرم، به آن شیر اضافه می‌کردند یا نه؛ اثرات مثبت این ترکیبات گیاهی در تمام حالات به شکل معناداری ثبت شد.

ترکیبات فعال زیستی: راز نهفته در برگ‌های چای

برگ‌های چای سرشار از آنتی‌اکسیدان‌های طبیعی به نام پلی‌فنول‌ها (Polyphenols) به‌ویژه کاتچین‌ها (Catechins) در چای سبز و ته‌آفلاوین‌ها (Theaflavins) و ته‌آروبیگین‌ها (Thearubigins) در چای سیاه هستند. این ترکیبات رادیکال‌های آزاد بدن را خنثی کرده و مانع از تخریب ساختار سلولی، ایجاد التهاب مزمن و پیری زودرس بافت‌ها می‌شوند
[منبع: European Journal of Clinical Nutrition].

محافظت از قلب و شریان‌های خونی

مطالعات اپیدمیولوژیک بالینی نشان می‌دهند که فلانوئیدهای موجود در چای، عملکرد لایه درون‌رگی (اندوتلیوم) را تقویت کرده و خاصیت ارتجاعی رگ‌های خونی را بهبود می‌بخشند. این امر با جلوگیری از اکسیداسیون کلسترول بد (LDL)، کاهش سطح تری‌گلیسرید و کاهش فشار خون، سیستم قلبی و گردش خون را در برابر تصلب شرایین بیمه می‌کند
[منبع: American Journal of Clinical Nutrition].

آرامش همراه با تمرکز عمیق (اثر جادویی ال-تئانین)

برخلاف نوشیدنی‌هایی نظیر قهوه که گاهی کافئین خالص آنها در برخی افراد تپش قلب یا اضطراب موقت ایجاد می‌کند، چای حاوی یک آمینواسید منحصربه‌فرد به نام «ال-تئانین» (L-Theanine) است. ترکیب ال-تئانین با کافئین طبیعی چای باعث ترشح امواج آلفا در مغز می‌شود؛ پدیده‌ای که در علوم اعصاب با عنوان «هوشیاری آرام» (Relaxed Alertness) شناخته می‌شود و منجر به ا

فزایش قدرت حل مسئله و تمرکز بدون احساس استرس می‌گردد
[منبع: Nutritional Neuroscience, ۲۰۱۷].

تنظیم قند خون و متابولیسم سلولی

بررسی‌های آزمایشگاهی روی متابولیسم گلوکز نشان می‌دهند که پلی‌فنول‌های موجود در دم‌کرده چای به افزایش ترشح و حساسیت به انسولین کمک کرده و جذب گلوکز در روده را تعدیل می‌کنند. افرادی که به صورت روتین و روزانه چای بدون شکر مصرف می‌کنند، تا حدود ۱۰ الی ۱۵ درصد کمتر از سایر افراد در معرض ابتلا به دیابت نوع ۲ قرار می‌گیرند
[منبع: Diabetes Care Journal / American Diabetes Association].